Trải Qua Cả Trăm Lần, Phụ Nữ Đã Thực Sự Hiểu Vì Sao Mình Có Kinh Nguyệt?
Về mặt sinh lý học, kinh nguyệt không đơn thuần là dấu hiệu cho thấy bạn "không mang thai". Đó là kết quả của một chuỗi hệ thống nội tiết vận hành cực kỳ tinh vi bao gồm vùng dưới đồi, tuyến yên và buồng trứng.
Chu kỳ này diễn ra nhằm chuẩn bị cho việc duy trì nòi giống, được chia làm các bước cốt lõi:
-
Giai đoạn chuẩn bị tổ ấm: Mỗi tháng, dưới sự tác động của hormone Estrogen, niêm mạc tử cung (lớp màng lót bên trong tử cung) sẽ dày lên, trở nên xốp mọng và giàu mạch máu. Mục đích là để tạo ra một "chiếc nệm" êm ái, sẵn sàng đón trứng đã thụ tinh đến làm tổ.
-
Giai đoạn rụng trứng: Một quả trứng trưởng thành sẽ được phóng ra từ buồng trứng và di chuyển vào ống dẫn trứng.
-
Sự sụt giảm hormone đột ngột: Nếu trứng không gặp được tinh trùng trong khoảng thời gian này, quá trình thụ thai không diễn ra. Cơ thể nhận tín hiệu và lập tức cắt giảm lượng Progesterone và Estrogen.
-
Hiện tượng hành kinh: Khi không còn hormone nâng đỡ, lớp niêm mạc tử cung chứa đầy máu và chất dinh dưỡng kia sẽ bị bong tróc, hoại tử. Tử cung sẽ co bóp để đẩy lớp mô này ra ngoài qua đường âm đạo. Đó chính là máu kinh nguyệt.
Hành kinh thực chất là một quá trình sinh học tự nhiên giúp tử cung đào thải lớp niêm mạc cũ để chuẩn bị cho một chu kỳ mới. Nguồn: Pinterest.
2. Góc nhìn tiến hóa: Sự "bướng bỉnh" của tử cung người
Một sự thật thú vị là không phải loài động vật có vú nào cũng có kinh nguyệt. Trên thực tế, đại đa số các loài động vật (như chó, mèo, bò...) có "chu kỳ động dục". Ở các loài đó, niêm mạc tử cung chỉ dày lên khi có sự thụ thai, hoặc nếu không thụ thai, cơ thể chúng sẽ tự tái hấp thu lại lớp niêm mạc này chứ không thải ra ngoài. Chỉ có con người, một số loài linh trưởng lớn và một vài loài dơi là có hiện tượng kinh nguyệt thực sự.
Theo các nhà sinh học tiến hóa, kinh nguyệt ở người xuất hiện vì phôi thai người có tính "xâm lấn" cực kỳ mạnh. Phôi thai người khi vào tử cung sẽ đào sâu vào các mạch máu của mẹ để lấy chất dinh dưỡng.
Để bảo vệ người mẹ khỏi sự bào mòn của phôi thai (đặc biệt là các phôi thai đột biến hoặc yếu ớt), tử cung của phụ nữ đã tiến hóa để tạo ra một lớp niêm mạc rất dày làm rào cản chọn lọc. Nếu phôi thai không đủ khỏe mạnh hoặc không có phôi thai, tử cung thà "vứt bỏ toàn bộ hệ thống" bằng cách hành kinh để reset lại từ đầu, còn hơn là giữ lại một cấu trúc có thể gây hại cho cơ thể người mẹ.
3. 3 Sự thật về kinh nguyệt có thể bạn chưa từng biết
Máu kinh nguyệt không phải là "máu bẩn"
Nhiều người vẫn lầm tưởng máu kinh là độc tố tích tụ cần được đào thải ra ngoài. Khoa học chứng minh máu kinh nguyệt hoàn toàn là máu sạch, bao gồm 1/2 là máu tươi, phần còn lại là các mô niêm mạc tử cung bong tróc, chất nhầy cổ tử cung và các tế bào âm đạo. Nó chỉ có mùi và nhiễm khuẩn khi tiếp xúc với không khí bên ngoài quá lâu mà không được thay băng vệ sinh.
Chu kỳ kinh nguyệt có thể thay đổi giọng nói của bạn
Nghiên cứu cho thấy các hormone sinh dục làm thay đổi các tế bào biểu mô ở thanh quản tương tự như ở âm đạo. Do đó, vào những ngày cận kinh nguyệt hoặc trong kỳ kinh, giọng nói của phụ nữ có xu hướng trầm hơn, khàn hơn hoặc mất đi độ thanh thoát vốn có.
Sự thay đổi hormone nội tiết trong chu kỳ kinh nguyệt làm ảnh hưởng đến các tế bào biểu mô ở thanh quản của phụ nữ. Nguồn: Pinterest.
Cơn đau bụng kinh có lực co bóp tương đương cơn đau đẻ giai đoạn đầu
Để đẩy được lớp niêm mạc ra ngoài, tử cung phải co bóp liên tục. Ở một số phụ nữ có lượng Prostaglandin (chất gây viêm và co bóp cơ) quá cao, tử cung sẽ co bóp mạnh đến mức làm bóp nghẹt các mạch máu nuôi chính nó, gây ra những cơn đau quặn thắt. Áp lực co bóp tử cung lúc này được đo lường tương đương với áp lực của tử cung trong giai đoạn đầu của quá trình chuyển dạ sinh con.

Lực co bóp tử cung gây đau bụng kinh ở phụ nữ được khoa học đo lường tương đương với cơn đau đẻ giai đoạn đầu. Nguồn: Pinterest.
4. Lời khuyên chăm sóc sức khỏe trong chu kỳ kinh nguyệt
Hiểu được bản chất của kinh nguyệt, chị em cần có chế độ chăm sóc cơ thể khoa học trong những "ngày đèn đỏ":
-
Vệ sinh đúng cách: Thay băng vệ sinh hoặc làm sạch cốc nguyệt san mỗi 4 - 6 tiếng để tránh hại khuẩn sinh sôi từ máu kinh tiếp xúc với không khí.
Duy trì thói quen thay băng vệ sinh đúng giờ giúp ngăn ngừa hại khuẩn sinh sôi khi máu kinh tiếp xúc với không khí. Nguồn: Pinterest. -
Bổ sung sắt và nước: Việc mất đi một lượng máu nhất định có thể gây mệt mỏi, đau đầu. Hãy bổ sung thực phẩm giàu sắt (thịt bò, các loại hạt) và uống nước ấm.
-
Cân bằng hệ vi sinh từ bên trong: Sự trồi sụt của hormone Estrogen trong kỳ kinh nguyệt làm thay đổi độ pH tự nhiên của âm đạo, tạo cơ hội cho nấm và hại khuẩn bùng phát gây viêm nhiễm sau kỳ kinh. Việc bổ sung các dòng men vi sinh phụ khoa chuyên sâu để tái thiết lập hàng rào lợi khuẩn lúc này là cực kỳ cần thiết.
Kinh nguyệt là biểu tượng cho thiên chức và sức khỏe nội tại của người phụ nữ. Đừng coi đó là một sự "phiền toái", hãy lắng nghe và thấu hiểu cơ thể mình qua từng chu kỳ nhé!